Akademickie Centrum Kultury „Chatka Żaka”
Mała Scena (Klub Festiwalowy festiwalu Mikołajki Folkowe)
14.12.2008, godz. 16.00
Zapraszamy do uczestnictwa w ostatnim w tym roku spotkaniu z cyklu „Studenckich Spotkań z Tradycją”. „Gody” to propozycja wysłuchania tradycyjnych kolęd w wykonaniu Zespołu śpiewaczego z Rozkopaczewa , twórczego włączenia się w warsztaty wykonywania zabawek i ozdób choinkowych. O tradycjach okresu Bożonarodzeniowego i kolędowaniu opowie Profesor Jerzy Bartmiński – wybitny znawca kultury tradycyjnej, etnolingwista i folklorysta. Będzie to też okazja do obejrzenia przedstawienia „Herody” w wykonaniu zespołu folklorystycznego z Trzydnika.
Gody to staropolska nazwa dla okresu świąt Bożego Narodzenia i aż do trzech Króli. Nieodłącznym atrybutem tego czasu stała się kolęda. Zwyczaj kolędowania przywędrował do Polski przez Bałkany i Ruś. „Kolęda” w znaczeniu obecnym pojawiła się w XVI w. w pieśniach religijnych. Kolęda jako termin pochodzi z języka łacińskiego – ‘calendae’ oznaczając początek każdego miesiąca i roku (kalendarz juliański). Może oznaczać zarówno pieśń jak i podarek. To niezwykły dar słowa przepełniający obrzędowość doroczną a w szczególności czas okres zimowy który przed nami, i to najszersze znaczenie ogarniające to pojęcie. Różnorodność znaczenia kolędy i form kolędowania występuje na terenie całej Europy. W tworzeniu kolęd tradycyjnych w znacznej mierze uczestniczył sam lud, przez co występują w nich elementy zarówno świeckie jak i religijne. Najstarszą formą kolędowania są kolędy życzące. Kolędy życzące dzielą się na gospodarskie, panieńskie oraz kawalerskie. Widowiska kolędnicze w swych podstawowych formach to zarówno formy już archaiczne – wprowadzanie żywych zwierząt do domu jak i kolędowanie z tzw. „maszkarami”- imitacjami żywych stworzeń. Kolędowaniu towarzyszyły tez różnego rodzaju atrybuty oraz formy teatralizowane takie jak powszechnie znane Herody.
Herody – jedno z najpopularniejszych niegdyś na Lubelszczyźnie widowisk bożonarodzeniowych. Odbywało się po domach z udziałem chłopców i mężczyzn. Watek podstawowy – oparty na zbrodni króla Heroda i jego śmierci zawiera w sobie uniwersalna prawdę o walce Dobra ze Złem.
Organizowane od początku 2008 roku „Studenckie spotkania z Tradycją” to cykl imprez przewidziany tak, aby najpełniej oddawał specyfikę tradycyjnego roku obrzędowego. To wyjątkowa okazja do spotkania z autentycznymi twórcami ludowymi, muzykami i śpiewakami, okazja do uczestnictwa w warsztatach i prelekcjach tematycznych. Uczestnicy mają niejednokrotnie szansę unikatowego kontaktu z tradycyjna kulturą ludową. Jest to kolejne przedsięwzięcie lubelskiego środowiska folkowego, skierowane nie tylko do studentów, ale do wszystkich zainteresowanych włączeniem się w twórcze działanie.
Organizacją spotkań zajmują się studenci UMCS – działający w ramach Orkiestry św. Mikołaja, Stowarzyszenia Animatorów Ruchu Folkowego oraz kołach naukowych – etnologów i folklorystów, kulturoznawców, etnolingwistów UMCS.